Vì sao người Hàn uống 405 ly cà phê mỗi năm

Ai lần đầu đến Hàn Quốc cũng nói một câu gần giống nhau: quán cà phê nhiều quá. Ba bốn quán nằm cạnh nhau trên một dãy phố, và không hiếm khi hai trong số đó cùng một thương hiệu.

Đó không phải ảo giác. Và con số này nói nhiều hơn rất nhiều so với chuyện người Hàn thích cà phê đến mức nào.

Nhìn nhanh

Bảng đặt số quán cạnh lượng tiêu thụ, nhưng nối thẳng hai dòng đó lại thì ra kết luận sai. 96.650 gần với số chỗ ngồi mà thành phố không cấp nổi hơn là thước đo người ta thèm cà phê đến đâu. Thứ bài này định giá không phải ly cà phê mà là cái ghế.

405 ly thực sự nghĩa là gì

Để nguyên con số thì khó hình dung. Chia ra thì khác.

Hơn 2,5 lần trung bình thế giới. Nhưng cần đi thêm một bước. Con số 405 là bình quân trên toàn dân số, tính cả trẻ sơ sinh và người già không uống cà phê. Nếu chỉ tính những người thực sự uống thì ra hai đến ba ly mỗi ngày.

Tốc độ tăng cũng quan trọng không kém mức tuyệt đối. Năm 2018 con số là 363 ly. Khi đó đã cao rồi, vậy mà vẫn tăng bình quân 2,8% mỗi năm. Một thị trường ai cũng gọi là bão hòa mà vẫn tiếp tục lớn — đó mới là điểm đặc biệt.

Cà phê đã vượt nước có ga

Điều tương tự thể hiện trong cấu trúc thị trường. Năm 2022 thị trường cà phê đạt 3.171,7 tỷ won, và tỷ trọng trong toàn bộ thị trường đồ uống là cà phê 30,8% so với nước có ga 25,5%.

Ở Hàn Quốc cà phê không phải một trong nhiều loại đồ uống. Nó là hạng mục đơn lẻ lớn nhất của thị trường đồ uống. Thứ hạng này chưa đảo ở phần lớn các nước, nơi nước có ga vẫn dẫn đầu về sản lượng.

Vì quán cà phê không chỉ là nơi bán cà phê

Đây mới là phần cốt lõi. Con số 96.650 không thể giải thích chỉ bằng nhu cầu uống cà phê.

Ở Hàn Quốc, một quán cà phê làm ba việc cùng lúc.

• Là nơi làm việc. Đặt laptop ngồi vài tiếng là chuyện bình thường. Có ổ cắm điện, wifi thường miễn phí. Thậm chí có hẳn một từ chỉ những người học bài trong quán — kagongjok
• Là chỗ hẹn. Nhà ở Hàn chật và thói quen mời người khác về nhà không mạnh. Quán cà phê thay vào chỗ đó. "Gặp nhau ở quán cà phê" là câu tự nhiên hơn nhiều so với "qua nhà tôi"
• Là phòng học. Mùa thi, một nửa số ghế có thể là người mở sách giáo trình

Nghĩa là số quán cà phê không phản ánh nhu cầu uống cà phê cho bằng nhu cầu có một chỗ để ngồi. Trong một xã hội mà thư viện và không gian công cộng không hấp thụ hết nhu cầu đó, thị trường đã lấp vào — có thu phí.

Bằng chứng rõ nhất rằng đây là một nhu cầu riêng biệt: Hàn Quốc còn có hẳn một ngành xây trên đúng nhu cầu ấy — quán tự học (study café), nơi bạn trả tiền theo giờ cho một chỗ ngồi, còn cà phê chỉ là thứ phụ hoặc một máy nước miễn phí ở góc phòng. Khi "chỗ để ngồi" tách ra thành một ngành riêng thì có thể chắc rằng nó chưa bao giờ là sản phẩm phụ của việc bán cà phê.

Nhìn như vậy thì 405 ly cũng đọc khác đi. Một phần đáng kể trong đó không phải đến quán để uống cà phê, mà đến để ngồi rồi phải gọi một ly.

Ở nước bạn thì sao

Nhưng với người đi du lịch, mật độ này không phải chuyện để phàn nàn. Nó là một điều kiện dùng được.

Thêm một điều. Ở Hàn Quốc, giá cà phê là giá của vị trí và không gian, không phải giá hạt. Đó là lý do một ly 2.000 won và một ly 6.000 won cùng nằm trên một con phố. Bên đắt không hẳn dùng hạt ngon hơn — thường thì họ đang bán một chỗ ngồi mà bạn được phép ở lại lâu hơn. Đầu 2.000 won đã lan tới đâu thì có bản chia theo thương hiệu trong vì sao chuỗi nhiều cửa hàng nhất Hàn Quốc không phải Starbucks.

Ngồi được bao lâu thì vừa?

Đã có từ như kagongjok thì rõ ràng ngồi lâu được chấp nhận — nhưng không có nghĩa là không có luật. Không có gì được viết ra, và chính vì thế người nước ngoài hay lúng túng.

• Khoảng hai tiếng với một món là bình thường. Ở chuỗi lớn thì không thành vấn đề
• Lâu hơn thế thì gọi thêm một món là thông lệ. Không bắt buộc nhưng nhiều người làm vậy
• Giờ cao điểm thì khác. Ngồi một mình chiếm bàn bốn người ngay sau giờ trưa hoặc chiều cuối tuần sẽ bị nhìn
• Một số quán dán giới hạn thời gian. Bảng ghi "mỗi người một món" hay "dùng trong 2 tiếng" chính là luật của quán đó
• Có ổ cắm bị chặn có chủ ý. Đó là cách quán báo rằng họ không muốn khách dùng laptop; đừng cố đi tìm ổ khác

Rốt cuộc: có một văn hóa cho phép ngồi lâu, bên trên đó là ngoại lệ của từng quán. Ở đâu có bảng thông báo thì bảng thắng.

Cần cẩn thận khi dùng những con số này

• 96.650 là số hộ kinh doanh đăng ký thuộc nhóm quán cà phê. Vì là số liệu đăng ký thuế nên không trùng khít với số quán đang thực sự mở cửa
• 405 ly là số liệu năm 2023. Khi được trích lại, năm thường bị bỏ đi khiến nó đọc như số hiện tại
• Quy mô thị trường 3.171,7 tỷ won là của năm 2022. Khác năm gốc với hai con số trên, nên đừng đặt cạnh nhau để tính tỷ lệ
• Mức tiêu thụ đầu người tính mọi loại cà phê, không chỉ cà phê quán. Gói cà phê hòa tan pha ở bàn làm việc cũng nằm trong tổng đó, nên con số này không đo số lần đi quán

Năm gốc không thống nhất là cái bẫy của chủ đề này, và điểm cuối cùng là thứ hay bị mất nhất khi dịch. Hãy ghi kèm năm, và nói rõ bạn đang nói về loại cà phê nào.

Đọc thêm

• Cửa hàng tiện lợi đã thành điểm mua sắm của khách nước ngoài như thế nào — trục còn lại tạo nên mật độ của phố Hàn
• Khách nước ngoài quẹt thẻ 10 nghìn tỷ won ở Hàn trong nửa năm — tiền của du khách thực sự chảy đi đâu
• Olive Young vận hành bằng khách nước ngoài ra sao — cùng một mật độ đường phố nhìn từ phía làm đẹp

Nguồn

• Newsian — 'Vương quốc cà phê': 405 ly mỗi người một năm, gấp 2,5 lần thế giới (tiếng Hàn)
• Daily Pop — Người Hàn uống 405 ly một năm; thị trường cà phê vẫn đang lớn (tiếng Hàn)
• Nanum Economy News — "Tiêu thụ cà phê bình quân đầu người 405 ly một năm" (tiếng Hàn)
• aT Thống kê ngành thực phẩm — tiêu thụ cà phê bình quân mỗi người trưởng thành (tiếng Hàn)