Tết Hàn Quốc có giống Tết Việt Nam không — 12 điểm đối chiếu

Ngày 17/2/2026, Hàn Quốc và Việt Nam cùng bước sang năm mới âm lịch trong cùng một ngày. Hai nước đọc chung một cuốn lịch âm.

Nhưng ngày nghỉ theo luật của Hàn Quốc là ba ngày, còn kỳ nghỉ ở Việt Nam là chín ngày. Cùng một ngày mùng Một không có nghĩa là cùng một cái Tết, và khoảng cách giữa ba và chín giải thích gần hết những gì bạn thấy lạ khi ăn Tết ở Hàn.

Nhìn nhanh

Con số lớn nhất trong bảng — chín so với ba — thật ra là kết quả chứ không phải nguyên nhân. Bộ luật Lao động Việt Nam ấn định tối thiểu năm ngày cho Tết Âm lịch, và năm 2026 hai đầu cuối tuần đẩy kỳ nghỉ lên chín ngày. Ba ngày của Hàn Quốc thì gần bốn mươi năm nay không đổi. Cùng một ngày mùng Một, một bên dùng làm cái mốc cắt đôi năm cũ và năm mới, bên kia dùng như một kỳ nghỉ cuối tuần dài.

Cùng lịch âm mà vẫn có năm lệch nhau một ngày

Mùng Một âm lịch là ngày chứa thời điểm sóc — lúc mặt trăng khuất hoàn toàn.

Vấn đề là thời điểm ấy được đo theo múi giờ nào.

Việt Nam dùng UTC+7 từ năm 1967, còn Hàn Quốc dùng UTC+9. Khi điểm sóc rơi sát nửa đêm, lịch của hai nước có thể lệch nhau đúng một ngày.

Năm 2007 đã xảy ra như vậy. Tết Việt Nam là thứ Bảy 17/2, còn Seollal của Hàn Quốc là Chủ nhật 18/2. Người đón giao thừa ở Hà Nội rồi bay sang Seoul được đón năm mới thêm một lần nữa vào hôm sau.

Năm 2026 không có độ lệch đó — cả hai nước đều là 17/2. Nhưng biết chuyện này vẫn có ích, vì lịch nghỉ Tết của hai nước không phải lúc nào cũng dùng thay cho nhau được.

Ba ngày và chín ngày tạo ra hai kiểu Tết khác nhau

Nghỉ chín ngày thì về quê xong còn ở lại được vài hôm. Nghỉ ba ngày thì về đến nơi là phải tính đường quay lại.

Chính sự nén lại đó tạo ra hình ảnh Tết ở Hàn Quốc. Cao tốc kẹt cứng vào ngày đầu và ngày cuối kỳ nghỉ, vé tàu biến mất vài phút sau khi mở bán, Seoul vắng đúng ba ngày rồi đầy trở lại. Nhịp này khác hẳn cảnh các thành phố Việt Nam vắng ngót một tuần rưỡi dịp Tết.

Mà ba ngày ấy còn không có cơ chế nào để dài thêm. Điều 3 "Quy định về ngày nghỉ lễ của cơ quan công quyền" cho nghỉ bù khi ngày quốc lễ hoặc Ngày thiếu nhi rơi vào thứ Bảy, nhưng với Seollal và Chuseok thì chỉ trùng Chủ nhật mới được tính. Đúng điều khoản đó khiến Chuseok 2026 dừng lại ở bốn ngày.

Khác nhau ngay từ màu của phong bao

Việt Nam và Trung Quốc bỏ tiền mừng tuổi vào phong bao đỏ. Hàn Quốc dùng phong bì trắng trơn hoặc một chiếc túi gấm nhỏ thêu hoa văn. Một bài so sánh ba nước trên VnExpress tóm gọn khá đúng: Trung Quốc nghiêng về màu đỏ, Việt Nam thêm màu vàng, còn Hàn Quốc không có một màu chủ đạo nào cho ngày Tết.

Thứ tự cũng khác. Ở Hàn, trẻ con lạy trước — quỳ, cúi sát đất — rồi mới nhận tiền; cái lạy đi trước, tiền đi sau. Ở Việt Nam, lì xì trao ngay trong lúc chúc.

Vậy phần nào ở Tết Hàn Quốc mới thực sự khó với người Việt? Không phải cái lạy, mà là cách xưng hô. Bác trai bên nội, chú, dượng bên nội, dượng bên ngoại là bốn từ hoàn toàn khác nhau, và anh em họ gọi nhau theo thứ tự tuổi. Đây cũng chính là lý do phụ đề phim Hàn lặng lẽ xóa mất toàn bộ tầng kính ngữ — tiếng Anh không có chỗ để đặt chúng.

Với khách du lịch, Seollal khó hơn Chuseok

Có ba điều nên biết nếu bạn định sang Hàn vào dịp Tết Nguyên đán.

Thứ nhất, đó là mùa đông thật. Khác Chuseok, nhiệt độ xuống dưới 0 độ và thời gian đi bộ trong khuôn viên cung điện ngắn lại. Thứ hai, kỳ nghỉ bị nén nên toàn bộ nhu cầu đi lại của cả nước dồn vào ba ngày. Thứ ba, vé tàu dịp lễ chỉ bán cho hội viên Korail và hoàn toàn online — dịp Seollal 2026, mở bán trước từ 15 đến 16/1 và mở bán đại trà từ 19 đến 21/1, chia theo tuyến.

Có một điểm tháng Hai lại hơn. Bốn cung lớn, đền Jongmyo và các lăng mộ triều Joseon mở cửa miễn phí dịp Seollal y như dịp Chuseok.

Cung điện mùa đông gần như không phải xếp hàng.

Cả hai nước đều từng thêm một tuổi vào ngày này

Cách tính tuổi truyền thống của Hàn Quốc là sinh ra đã một tuổi, mỗi Seollal cộng thêm một. Tuổi mụ của người Việt có quy tắc y hệt — sinh ra một tuổi, Tết đến thêm một tuổi.

Cùng quy tắc, nhưng số phận khác nhau. Hàn Quốc sửa Bộ luật Dân sự và Luật Cơ bản về Hành chính, hiệu lực từ 28/6/2023, ghim tuổi hành chính và dân sự vào cách tính quốc tế. Ở Việt Nam, tuổi mụ vẫn sống trong ngôn ngữ của cúng giỗ, đặt tên và phong thủy.

Tại sao chỉ một bên phải sửa luật? Câu trả lời không nằm ở phép tính, mà ở cách người ta gọi nhau.

Ở nước bạn thì sao

Với người Việt, cột cuối mới là phần dùng được. Người Hàn về quê ngày Seollal đúng như người Việt về quê ngày Tết. Chỉ khác là họ phải đi và về gọn trong ba ngày thay vì chín, và chính sự nén ấy hiện ra trên đường cao tốc và trên đường ray.

Năm mới âm lịch bắt đầu cùng một ngày ở hai nước. Một bên vắng hơn một tuần, bên kia đầy lại sau ba ngày. Chênh lệch ấy làm hai cái Tết khác nhau đến mức nào thì cứ thử đứng ở ga tàu điện ngầm Seoul sáng 19/2 mà xem.

Đọc thêm

• Chuseok 2026 nghỉ bốn ngày — thứ Bảy trùng ngày lễ mà không được nghỉ bù — điều khoản đối xử với tết âm lịch khác đi
• Cách tính tuổi Hàn Quốc 2026: luật đã đổi nhưng rượu, thuốc lá, nghĩa vụ quân sự thì chưa — nơi tuổi mụ và cách đếm của người Hàn rẽ hai hướng
• Sikgu nghĩa là "những cái miệng cùng ăn" — món ăn ngày lễ trở thành từ chỉ gia đình như thế nào
• Chỗ kính ngữ biến mất trong phụ đề — vì sao mâm cỗ ngày Tết là bài kiểm tra từ vựng
• Thuê một bộ đồ là vào cung miễn phí — cung điện mùa đông không phải xếp hàng

Nguồn

• VnExpress — Khác biệt Tết Việt Nam, Trung Quốc và Hàn Quốc
• Thư viện pháp luật — Lịch nghỉ Tết Âm lịch 2026 của nhà nước chính thức
• IssueOn — Korail chốt lịch mở bán vé tàu dịp Seollal 2026
• Trung tâm Thông tin Pháp luật Quốc gia Hàn Quốc — Quy định về ngày nghỉ lễ của cơ quan công quyền
• Thanh Niên — Vì sao năm nay Việt Nam ăn Tết trước Trung Quốc một ngày?
• Thư viện pháp luật — Tuổi mụ là gì? Cách tính tuổi mụ chi tiết nhất