Lightstick 40.000 won, giá sản xuất 10.000 won

Trong sân khấu concert, tất cả khán giả cầm cùng một chiếc gậy. Màu đổi cùng lúc, và từng khu vực có sóng chạy qua. Chiếc gậy đó là lightstick chính hãng.

Giá trung bình là 41.250 won, còn giá sản xuất được đưa tin là khoảng 10.000 won. Chênh lệch là 30.000 won.

Bài này truy xem 30.000 won đó trả cho cái gì. Nói trước kết luận: đó không phải tiền của món đồ — và điều đó đang lặp lại ở quy mô lớn hơn nhiều trong báo cáo tài chính của các công ty giải trí.

Nhìn nhanh

Bảng này chỉ về hai hướng cùng lúc. Một dòng là biên lợi nhuận của một món đồ, dòng khác là tổng doanh thu merch của cả công ty — và kẹp giữa hai dòng đó là con số 1,04 triệu won mỗi fan mỗi năm. Câu hỏi của bài này không phải biên lợi nhuận có hợp lý hay không, mà số tiền đó mua được cái gì.

Giá niêm yết không phải tiền của món đồ mà là phí tham gia.

Lightstick chính hãng chính xác là món đồ gì

Trước khi bàn giá thì phải nhìn món đồ. Lightstick chính hãng bây giờ không phải cây đèn phát sáng đơn thuần.

Nó kết nối Bluetooth với điện thoại. Đăng ký thông tin ghế trên vé vào ứng dụng, thì trong buổi diễn màu sẽ đổi theo đúng vị trí ghế của bạn dựa trên tín hiệu từ phía sân khấu. Đó là cách cả khán đài trở thành một màn hình — sóng chạy ngang, một khu vực sáng khác màu, toàn bộ chuyển màu cùng lúc khi đổi bài.

Mỗi nhóm một hình dạng: cây búa, vương miện, gấu bông, trái tim, quả cầu. Hình dáng đó là biểu tượng của nhóm và được gọi kèm tên fandom. Nên lightstick còn là cách khai báo mình là fan nhóm nào mà không cần nói.

Đến đây thì hàng thay thế biến mất. Hàng không chính hãng hay ứng dụng đèn điện thoại không đồng bộ được với ghế, và không đồng bộ thì suốt buổi diễn chỗ ngồi của bạn tối đen. Trong sân khấu, cảm giác đó nặng hơn nhiều so với khi nghe kể.

Vậy 30.000 won kia là gì: không phải tiền mua đồ vật mà là vé tham gia phần dàn dựng. Nói vậy không có nghĩa giá đó hợp lý, mà là số tiền đó được đổi lấy cái gì.

Đọc con số 420% thế nào

Trước khi đọc thẳng thành "ăn lãi quá đáng", cần tách hai chuyện.

Thứ nhất, giá sản xuất không phải giá vốn. 10.000 won là tiền để nhà máy làm ra sản phẩm. Trên đó còn thiết kế, phát triển ứng dụng và vận hành máy chủ, chứng nhận, khuôn, logistics, hàng tồn phải hủy, phí phân phối. Riêng tính năng đồng bộ ghế thì mỗi tour lại phát sinh chi phí phần mềm mới.

Thứ hai, phần chênh vẫn rộng bất thường. Kể cả tính hết những khoản trên, mức 312–420% vẫn là con số hiếm thấy ở hàng tiêu dùng thông thường.

Điều báo chí Hàn thực sự đặt vấn đề không phải bản thân biên lợi nhuận mà là ai trả số tiền đó. Trong nhóm mua chính có thiếu niên tiêu tiền tiêu vặt, nghĩa là khả năng kinh tế của gia đình quyết định mức độ tham gia fandom. Con số khảo sát 1,04 triệu won mỗi fan mỗi năm cho thấy lo ngại đó không phải vô căn cứ.

Merch đã vượt qua doanh thu concert

Nhưng giá của một chiếc lightstick chỉ là ví dụ nhỏ. Cùng cấu trúc đó hiện ra lớn hơn nhiều trong báo cáo công ty.

Đặt hai dòng của YG cạnh nhau là thấy trọng tâm ngành này ở đâu. Trong quý mà doanh thu concert tăng gấp 4 lần, doanh thu merch vẫn gấp đôi doanh thu concert.

Lý do đơn giản. Doanh thu concert bị buộc vào số ghế và số đêm diễn, mà ghế thì không thêm được về mặt vật lý. Trong khi người ngồi trên ghế đó tiêu thêm bao nhiêu trong đêm ấy thì không có trần. Lightstick, áo, photocard, móc khóa gấu bông, slogan cùng bán cho một người trong một ngày.

Ghế thì không thêm được, còn chi tiêu thì có.

Kết quả quý II của SM cũng cho thấy hướng đó — doanh thu album và nhạc số giảm còn merch và bản quyền tăng 22,0%. Công ty khác nhau mà bức tranh giống nhau.

Có resale thì giá niêm yết không phải trần

Còn một tầng nữa. Có những món trả đúng giá niêm yết cũng không mua được.

Móc khóa gấu bông 'Wishdol' của NCT WISH có giá niêm yết 18.000 won nhưng giá resale cao nhất lên tới 80.000 won, gấp 4,4 lần. Chuyện này xảy ra ngay khi có điều kiện về số lượng: hàng giới hạn, chỉ bán ở pop-up, chỉ bán tại một chi nhánh.

Phía photocard thì hiện tượng này lâu đời hơn và quy mô lớn hơn. Nhiều người mua album không phải vì đĩa nhạc mà vì tấm thẻ bên trong, và khảo sát cho thấy khi có suất bốc thăm sự kiện thì một người mua tới 90 đĩa. Cấu trúc đó có trong bài thị trường bán lại photocard.

Vậy nên số tiền một fan thực sự chi không tính được từ bảng giá. Giá niêm yết là sàn, còn trần do độ hiếm quyết định.

Ở nước bạn thì sao

Một điểm riêng cho bạn đọc Việt Nam. Việt Nam là một trong bốn thị trường mà lightstick đứng số một trong danh mục K-pop (cùng Đài Loan, Philippines, Mexico) theo dữ liệu của một sàn thương mại điện tử. Nghĩa là số tiền trong bảng giá phía trên có phần đáng kể đến từ chính người mua ở đây. Bản đồ chi tiết nằm trong bài thị trường merch K-pop Đông Nam Á.

Kèm theo đó là rủi ro thực tế: thị trường lớn thì hàng nhái cũng nhiều. Lightstick nhái thường sao chép được hình dáng nhưng không có chip đồng bộ, mà đó lại là thứ duy nhất không thể thấy bằng mắt trước khi vào sân khấu. Mua qua mall chính hãng hoặc gian hàng ủy quyền, và đối chiếu mã sản phẩm với trang chính thức của công ty quản lý.

Cuối cùng, biết con số 420% có thể làm bạn thấy khó chịu. Nhưng chỉ con số đó thì cũng chưa kết luận được. Khung cảnh mà dàn lightstick tạo ra trong sân khấu đúng là một phần của buổi diễn, và có đáng bỏ 40.000 won cho trải nghiệm ấy hay không là quyết định của mỗi người. Điều duy nhất bài này khẳng định là mua khi biết khác với mua khi không biết.

Đọc thêm

• Đông Nam Á là thị trường mua merch K-pop lớn nhất — bốn nước mà lightstick đứng đầu
• Thị trường bán lại photocard — phần cộng thêm trên giá niêm yết
• Kết quả quý II của SM và 13 nhóm comeback — quý mà merch bù vào chỗ của album
• Cửa hàng tiện lợi thành sân khấu comeback thế nào — một quầy hàng khác của merch

Nguồn

• Newstomato — Giá vốn và cấu trúc giá của lightstick
• Ten Asia — Thời đại merch K-pop nghìn tỷ: tình fan của bạn đáng giá bao nhiêu
• NewsToday — Bí mật của concert cháy vé: 'tài sản fandom' phân định HYBE, SM, JYP, YG