Vì sao phim Hàn che dao — mà cũng diễn viên đó trên Netflix lại không che

Xem phim Hàn đủ nhiều, bạn sẽ gặp một ô mosaic vuông đặt lên lưỡi dao. Rồi cũng diễn viên ấy xuất hiện trong một series Netflix, và con dao y hệt hiện rõ mồn một.

Khác biệt đó không đến từ mức độ bạo lực. Hai bộ phim đi hai con đường phát hành khác nhau, và con đường quyết định cơ quan nào thẩm định cùng bộ luật nào được áp.

Nhìn nhanh

Điều đáng chú ý ở bảng này là cột bên phải trống nhiều chỗ. Không phải luật cho nền tảng trực tuyến lỏng hơn, mà là không có điều khoản nào nằm ở những ô đó. Chính chỗ trống ấy tạo ra khác biệt hình ảnh giữa hai bộ phim do cùng một ê-kíp làm.

Mosaic là để chặn bắt chước, không phải để chặn bạo lực

Truyền hình Hàn Quốc vận hành theo một văn bản gọi là Quy chế thẩm định phát sóng. Có ba điều liên quan tới hung khí.

Điều 36 cấm mô tả bạo lực quá mức, và nếu buộc phải có thì không được cổ vũ, tô hồng hay biện minh. Điều 37 cấm cảnh chặt đầu, phân thây, cảnh giết chóc tàn bạo bằng súng và dao kiếm, cảnh thi thể bị hủy hoại, chỉ cho phép trong phạm vi cực kỳ hạn chế. Và Điều 38 mới là điều trực tiếp sinh ra ô mosaic: khi mô tả thủ đoạn phạm tội và cách dùng hung khí phải hết sức thận trọng, sao cho cách thức đó không bị bắt chước và không khơi gợi động cơ.

Khi xếp hạng, đài dùng năm thước đo: chủ đề, mức bạo lực, yếu tố khiêu gợi, ngôn ngữ, và nguy cơ bắt chước. Nếu các thước đo lệch nhau thì lấy mức có hại nhất làm chuẩn.

Thước đo thứ năm mới là câu trả lời thật.

Đọc theo trục nguy cơ bắt chước, sự phân biệt trở nên có lý. Con dao và điếu thuốc là những thứ người xem có thể cầm trên tay ngay hôm nay, và cảnh phim là bản trình diễn nguyên vẹn cách dùng chúng. Súng thì dân thường ở Hàn Quốc không được sở hữu, nên kiểu bắt chước đó không thành hình. Tuy vậy đây là cách đọc năm tiêu chí chứ không phải sự phân biệt ghi thẳng trong văn bản, nên xin nêu rõ giới hạn.

Đài tự xếp hạng, thẩm định đến sau

Ở Hàn Quốc, chính nhà đài gắn nhãn tuổi. Con số 15 nhỏ ở góc màn hình là quyết định của đài. Thẩm định đến sau đó.

Có một vụ việc cụ thể. Phim Thẩm phán từ địa ngục của SBS phát với nhãn 15 tuổi trở lên, nhưng có cảnh nhân vật vung rìu và hung khí đánh liên tiếp, bóp cổ bằng gối, đâm kim tiêm vào mắt, lặp lại nhiều lần. Ngày 28/4/2025, ủy ban thẩm định biểu quyết yêu cầu nhà đài trình bày ý kiến vì khả năng vi phạm Điều 36 khoản 1.

Trình bày ý kiến là thủ tục dùng khi chế tài pháp định đang được cân nhắc. Sau đó có thể là nhắc nhở, cảnh cáo, phạt tiền hoặc kỷ luật người phụ trách. Chế tài pháp định bị trừ điểm khi đài xin cấp lại giấy phép, nên đó là thiệt hại thật chứ không phải lời phê bình suông.

Với ê-kíp sản xuất, phép tính rất ngắn. Chịu rủi ro bị chế tài sau khi phát sóng, hay đặt một hình chữ nhật xám lên lưỡi dao.

Phần lớn chọn hình chữ nhật.

Loại làm mờ thứ hai có lý do ngược lại

Ngược lại, vệt mờ đặt lên logo không nhằm bảo vệ người xem.

Quy chế thẩm định ghi rõ không được sản xuất chương trình theo hướng tạo lợi ích quảng cáo cho nhà tài trợ, đồng thời hạn chế việc gọi tên cụ thể sản phẩm, trình diễn công năng hay làm nổi bật quá mức. Một thương hiệu chưa trả tiền mà hiện rõ trên màn hình thì bản thân điều đó đã là vi phạm.

Trong cùng một khung hình, kết quả tách ra rất dứt khoát. Thương hiệu đã trả tiền được chiếm tới 1/4 màn hình, thương hiệu chưa trả thì bị xóa. Nếu logo trên cốc giấy của nhân vật chính bị mờ còn cốc bên cạnh thì sắc nét, thứ phân định hai cái cốc đó là hợp đồng.

Vì sao một thương hiệu quay lại suốt nhiều tập, và vì sao thương hiệu ấy thường là món bán ngoài Hàn Quốc nhiều hơn trong nước, nằm ở phía bên trả tiền của khung hình.

Bản Netflix khác đi không phải vì kinh phí

Phim gốc của nền tảng trực tuyến chịu luật điện ảnh và sản phẩm nghe nhìn chứ không phải Luật Phát thanh Truyền hình. Từ tháng 6/2023, chế độ tự phân loại cho phép đơn vị được chỉ định tự gắn nhãn thay vì qua bước phân loại trước của hội đồng. Netflix, TVING, Wavve, Coupang Play và Disney+ nằm trong nhóm được chỉ định. Từ khi vận hành đến tháng 8/2024, mười đơn vị trên mười một nền tảng đã phân loại 14.283 tác phẩm.

Thứ truyền hình có mà bên này không có chính là điều khoản về hung khí và điều khoản về rượu, thuốc lá. Vì thế cùng một diễn viên cầm cùng một đạo cụ, một bên bị phủ ô vuông, một bên để nguyên. Biến số không phải kinh phí hay gu đạo diễn.

Có một chỗ rất hay gây nhầm. Không phải phim Hàn nào trên Netflix cũng là bản không cắt. Khi một phim phát trước trên tvN hay SBS rồi mới lên Netflix, hình ảnh giữ nguyên bản phát sóng, mosaic còn nguyên. Kênh nào chiếu trước quyết định khung hình bạn nhìn thấy, và hệ thống kênh đó nằm trong bản đồ nơi phim Hàn ra đời.

Sau khi tự phân loại, con số đi về phía nào

Chế độ tự phân loại đã đổi điều gì thì có số liệu.

Nhãn tuổi hạ xuống trên diện rộng. Điều đó nghĩa là nội dung tương đương nay được gắn nhãn nhẹ hơn, hay đơn giản là nội dung nhẹ nhàng nhiều lên, thì các con số này không phân định được. Chúng chỉ phân định được một điều: cơ chế hậu kiểm gần như không chạy, tám lần phân loại lại trong khoảng hai năm.

Tên cơ quan thẩm định cũng đổi trong giai đoạn đó. Ngày 01/10/2025, cơ quan thẩm định cũ bị giải thể và một ủy ban kế nhiệm mang tên mới ra đời, cùng lúc cơ quan hoạch định chính sách cũng được tái cơ cấu. Tài liệu tiếng Anh phần lớn vẫn dùng tên viết tắt cũ, nên kết quả tìm kiếm hay mâu thuẫn nhau.

Ở nước bạn thì sao

Với người xem ở Việt Nam, dòng thứ ba mới là dòng hay gây tranh cãi. Nếu bạn mở Netflix Việt Nam, chọn một phim Hàn và thấy dao bị che, đó không phải kiểm duyệt trong nước mà là bản phát sóng Hàn Quốc được bê nguyên sang. Không có bản không cắt nào tồn tại song song để bạn tìm.

Hiểu nhầm theo chiều ngược cũng phổ biến không kém. Thấy phim gốc Netflix Hàn Quốc mạnh tay rồi kết luận rằng mức độ cho phép ở Hàn đã nới ra là lệch. Ngay trong nước, chính những phim đó vẫn không thể lên sóng truyền hình ở dạng nguyên bản.

Những điều bài này không khẳng định

• Khác biệt giữa súng và dao — khớp với tiêu chí nguy cơ bắt chước, nhưng không điều khoản nào ghi ra.
• Kết quả cuối cùng của Thẩm phán từ địa ngục — dữ kiện xác nhận được dừng ở cuộc biểu quyết ngày 28/4/2025.
• Ai quyết định từng ô mosaic — bộ phận thẩm định của đài và ê-kíp sản xuất phân vai đến đâu thì mỗi đài một khác và không công bố.
• Nguyên nhân nhãn tuổi hạ xuống — do phân loại nhẹ tay hay do nội dung đổi, các số liệu này không tách được.

Lần tới khi một ô vuông xám hiện lên, có một câu đáng hỏi. Thứ đang bị che là hung khí hay là logo?

Đọc thêm

• Viên kẹo cà phê trong phim Hàn từng không bán ở Hàn Quốc — câu chuyện phía bên trả tiền
• Món đồ trong phim có kích thước do luật quy định — trần 1/4 khung hình đến từ đâu
• ENA rốt cuộc là kênh gì — thứ bậc kênh cũng là thứ bậc luật
• Nói phim Hàn 16 tập giờ đã sai về mặt thống kê — một chỗ khác nơi truyền hình và trực tuyến tách đôi
• Rating 4,6% mà đứng nhất? — nhà đài đang giữ gì khi xin cấp lại giấy phép

Nguồn

• ET News — Sau khi OTT tự phân loại, nhãn cấm dưới 18 tuổi giảm từ 20,6% xuống 14,1% (18/5/2025)
• Edaily — Ủy ban yêu cầu SBS trình bày ý kiến về cảnh bạo lực trong Thẩm phán từ địa ngục (28/4/2025)
• Wikisource — Quy chế thẩm định phát sóng, Điều 28, 36, 37, 38
• OhmyNews — Rượu và hung khí: TV không được, OTT thì được? (08/11/2022)
• KOCCA N Content — Chế độ tự phân loại OTT và những việc tiếp theo